เหล็กกล่องคืออะไร (What is the Steel Tube?) สาระความรู้เกียวกับเหล็กกล่อง
เหล็กกล่อง คืออะไร
เหล็กกล่อง (Steel Tube / Hollow Section) คือเหล็กรูปพรรณกลวงที่มีหน้าตัดเป็นสี่เหลี่ยม ผลิตจากเหล็กแผ่นม้วนรีดร้อน (HRC) นำมาม้วนขึ้นรูปแล้วเชื่อมตะเข็บให้เป็นท่อสี่เหลี่ยม เป็นวัสดุยอดนิยมในงานก่อสร้างและงานโครงเหล็ก เพราะน้ำหนักเบา แข็งแรง เชื่อม-ตัด-ดัดง่าย และราคาคุ้มค่า โดยเหล็กกล่องแบ่งตามรูปทรงออกเป็น 2 ชนิดหลัก คือ
- เหล็กกล่องสี่เหลี่ยมจตุรัส (Square Steel Tube) หรือที่ช่างเรียกว่า แป๊บโปร่ง / แป๊บเหลี่ยม — มี 4 ด้านเท่ากัน เช่น 25×25, 50×50, 100×100 มม.
- เหล็กกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้า (Rectangular Steel Tube) หรือ แป๊บแบน — ด้านยาวไม่เท่ากับด้านกว้าง เช่น 25×50, 50×100 มม.
เหล็กกล่องทั้งสองชนิดเหมาะกับงานก่อสร้างขนาดกลางและเล็ก เช่น บ้านพักอาศัย อาคารพาณิชย์ โกดัง โครงหลังคา รั้ว และงานเฟอร์นิเจอร์
ประเภทเหล็กกล่อง แบ่งตามการเคลือบผิว
นอกจากแบ่งตามรูปทรงแล้ว เหล็กกล่องยังแบ่งตามการเคลือบผิวได้อีก 2 แบบ ซึ่งมีผลต่อการใช้งานและราคา
- เหล็กกล่องดำ (Black Steel Tube) — ผิวเหล็กเปลือยสีดำเทา ราคาประหยัดที่สุด เหมาะงานภายในอาคารหรืองานที่ทาสีทับ เป็นชนิดที่ใช้มากที่สุดในงานโครงสร้างทั่วไป
- เหล็กกล่องกัลวาไนซ์ (Galvanized Steel Tube) — ชุบสังกะสีกันสนิม ทนสภาพอากาศ 5-10 ปีโดยไม่ต้องทาสี เหมาะงานกลางแจ้ง รั้ว โครงหลังคา ราคาสูงกว่าเหล็กกล่องดำราว 15-30% (ดูราคาเหล็กกล่องกัลวาไนซ์)
ขนาดเหล็กกล่องยอดนิยม (เทียบนิ้วเป็นมิลลิเมตร)
ช่างไทยมักเรียกขนาดเหล็กกล่องเป็น "นิ้ว" แต่ในตารางมาตรฐานจะระบุเป็นมิลลิเมตร นี่คือขนาดยอดนิยมพร้อมตัวเทียบ
- 1/2 นิ้ว = 12×12 มม. — งานเฟอร์นิเจอร์ ชั้นวางเล็ก
- 1 นิ้ว = 25×25 มม. — โครงเบา ราวตากผ้า ชั้นวาง
- 1.5 นิ้ว = 38×38 มม. — โครงหลังคา รั้ว
- 2 นิ้ว = 50×50 มม. — เสา-คานบ้าน โครงโรงจอดรถ (นิยมสุด)
- 3 นิ้ว = 75×75 มม. — เสาโครงสร้าง โกดัง
- 4 นิ้ว = 100×100 มม. — เสาหลักรับน้ำหนักมาก
ส่วนความหนาของเหล็กกล่องมีตั้งแต่ 0.8 มม. (งานเบา) ไปจนถึง 3.2-4.0 มม. (งานรับน้ำหนัก) ยิ่งหนายิ่งแข็งแรงและราคาแพงขึ้น
เกรดและมาตรฐานเหล็กกล่อง
เหล็กกล่องคุณภาพควรผลิตตามมาตรฐาน เพื่อให้มั่นใจว่ารับน้ำหนักได้จริง
- มอก. 107 — มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมไทยสำหรับเหล็กกล่องโครงสร้างรีดร้อน
- เกรด SS400 / STKR400 — เกรดเหล็กโครงสร้างที่ใช้ทั่วไป มีค่าความแข็งแรงที่กำหนด
- JIS G3466 — มาตรฐานญี่ปุ่นสำหรับท่อเหล็กกล่องโครงสร้าง
เหล็กกล่องที่มีใบรับรอง (มอก./ใบเซอร์) จะปลอดภัยกว่าสำหรับงานรับน้ำหนัก ควรขอใบเซอร์ทุกครั้งที่ซื้อเพื่อใช้งานโครงสร้าง
เหล็กกล่องเต็ม กับ เหล็กกล่องเบา ต่างกันอย่างไร
นี่คือเรื่องที่ผู้ซื้อควรระวังที่สุด เพราะเหล็กกล่องขนาดเดียวกันอาจมีน้ำหนักไม่เท่ากัน
- เหล็กกล่องเต็ม — รีดผนังหนาเต็มตามมาตรฐาน มอก. น้ำหนักครบ รับน้ำหนักได้ตามที่ควรจะเป็น
- เหล็กกล่องเบา — รีดผนังบางกว่ามาตรฐาน น้ำหนักขาดไป 10-25% ราคาต่อเส้นดูถูกกว่า แต่ได้เนื้อเหล็กน้อยกว่าและรับน้ำหนักได้น้อยลง
เวลาเทียบราคา อย่าดูแค่ "ราคาต่อเส้น" ให้ดู ราคาต่อกิโลกรัม และน้ำหนักต่อเส้นด้วย เพราะเหล็กเบาที่ดูถูกอาจแพงกว่าเมื่อคิดต่อน้ำหนักจริง — และรับน้ำหนักได้น้อยกว่าที่แบบกำหนด
วิธีเลือกความหนาเหล็กกล่องให้เหมาะกับงาน
- งานเฟอร์นิเจอร์ / DIY — 0.8-1.2 มม. เพียงพอ น้ำหนักเบา ตัดเชื่อมง่าย
- โครงหลังคา / รั้ว — 1.6-2.0 มม.
- เสา-คานบ้าน 2 ชั้น — 2.3-3.2 มม. (ตามที่วิศวกรออกแบบ)
- งานรับน้ำหนักมาก / โกดัง — 3.2-4.0 มม.
** ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น งานรับน้ำหนักจริงควรให้วิศวกรคำนวณและกำหนดขนาด
เหล็กกล่องแบบไหนที่นิยมใช้กัน แล้วราคาเป็นอย่างไรนะ
อันที่จริง เหล็กกล่องที่นิยมใช้กันเป็นได้ทั้ง 2 แบบ คือแบบสี่เหลี่ยมจตุรัส (แป๊บเหลี่ยม) และสี่เหลี่ยมผืนผ้า (แป๊บแบน) แต่เนื่องจากราคาของทั้ง 2 ชนิดไม่เท่ากัน น้ำหนักเหล็กต่างกัน แบบสี่เหลี่ยมผืนผ้าจะมีน้ำหนักมากกว่า ราคาต่อเส้นย่อมสูงกว่า เลยดูเหมือนจะนิยมน้อยกว่าไปโดยปริยาย แต่ถึงอย่างไรก็ขึ้นอยู่กับการนำไปใช้งาน หากวิศวกรออกแบบอาคารมาแบบไหน ก็ต้องใช้แบบนั้น ผิดแบบไปงานก็จะไม่ผ่าน
ราคาเหล็กกล่องคิดอย่างไร
ราคาเหล็กกล่องคิดเป็น บาท/กิโลกรัม × น้ำหนักต่อเส้น (เหล็กกล่อง 1 เส้นยาว 6 เมตร) โดยราคาต่อกิโลกรัมจะขึ้นลงตามราคาเหล็กแผ่นรีดร้อน (HRC) ในตลาดโลก ส่วนน้ำหนักต่อเส้นขึ้นกับขนาดและความหนา ยิ่งใหญ่และหนา ยิ่งหนักและราคาต่อเส้นสูงขึ้น ดังนั้นเวลาสอบถามราคา ให้ระบุ ขนาด + ความหนา + จำนวน จะได้ราคาที่ตรงที่สุด
พร้อมสั่งซื้อแล้ว? เช็คราคาเหล็กกล่องทุกขนาด (แป๊บเหลี่ยม-แป๊บแบน) อัปเดตทุกวัน ราคาส่งโรงงานถูกกว่าห้าง เป็นเหล็กเต็ม มอก. พร้อมใบเซอร์ทุกล็อต — ดูราคาเหล็กกล่องวันนี้ »